Đặc biệt từ những năm Tổng công ty Dầu khí Việt Nam (nay là Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam) đẩy mạnh các hoạt động dầu khí và các công ty dầu khí nước ngoài đầu tư mạnh mẽ vào nước ta, hoạt động khoa học và triển khai công nghệ đã đạt được những thành tựu nổi bật trên tất cả các lĩnh vực hoạt động dầu khí. Cùng với tiến trình đổi mới mạnh mẽ của đất nước, xu thế hội nhập ngày một sâu rộng; đồng hành cùng sự phát triển của Tổng công ty Dầu khí Việt Nam trở thành Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam; Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) - Tổ chức nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệ duy nhất của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đã được thành lập theo Quyết định số 339/QĐ-DKVN ngày 29/1/2007 của HĐQT Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam trên cơ sở hợp nhất các tổ chức nghiên cứu khoa học đã trải qua gần 30 năm xây dựng và phát triển.

Viện Dầu khí Việt Nam là tổ chức nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệ hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện trở thành Doanh nghiệp khoa học và công nghệ mạnh hoạt động theo Nghị định 115-2005/NĐ-CP ngày 5/9/2005 của Chính phủ. Với đội ngũ cán bộ khoa học có trình độ cao, giàu kinh nghiệm thực tế, có cơ sở vật chất khang trang, trang thiết bị hiện đại và đồng bộ nhằm đáp ứng yêu cầu nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệ đi trước một bước, đưa ra được các luận cứ có cơ sở khoa học phục vụ công tác xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển ngành Dầu khí Việt Nam và phục vụ trực tiếp công tác quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam.